Opracowania (komentarze biblijne)

List do Efezjan to najbardziej wyrazisty spośród listów przypisywanych św. Pawłowi, zawierający jedne z najgłębszych wypowiedzi teologicznych istniejących w tradycji chrześcijańskiej.

Przez niemal dwa tysiące lat chrześcijanie dawali się porywać jego natchnionym modlitwom, sugestywnemu przedstawieniu Chrystusa jako Głowy stworzenia i Kościoła, opowieściom o łasce i zbawieniu, otrzymanym dzięki śmierci i zmartwychwstaniu Jezusa, głoszeniu jedności pogan i Żydów w Chrystusie w siedmiorakiej jedności Kościoła, wzniosłemu wezwaniu etycznemu: „Bądźcie więc naśladowcami Boga, jako dzieci umiłowane” (5,1) i lirycznemu porównaniu małżeństwa do relacji oblubieńczej między Chrystusem i Kościołem – czytamy w X tomie serii „Katolicki Komentarz do Pisma Świętego”.

Najbardziej prawdopodobna hipoteza głosi, że List do Efezjan miał za zadanie krążyć zarówno po Kościołach domowych Efezu, jak i wśród innych nowo powstających Kościołów Azji. Św. Paweł nie koncentruje się w nim na konkretnych problemach w Kościele lokalnym, ale prezentuje nauczanie przeznaczone dla chrześcijan wywodzących się z pogaństwa, poświęcone temu, co Bóg uczynił dla nich przez Jezusa Chrystusa, przy czym płynące z tego wnioski można było bezpośrednio zastosować w większości Kościołów lokalnych I wieku w imperium rzymskim poza Palestyną.

List do Efezjan jest arcydziełem literatury chrześcijańskiej i jednym z najcenniejszych klejnotów Biblii!

Zanim Diodor został biskupem Tarsu w Cylicji, przez długie lata był wykładowcą sławnej szkoły egzegetycznej w rodzinnej Antiochii. Do grona jego uczniów należał m.in. Jan Chryzostom. W przeciwieństwie do alegorycznej metody wykładu Biblii, którą propagował Orygenes w egipskiej Aleksandrii, Diodor był zwolennikiem interpretacji dosłownej, historycznej i literalnej.

Dzięki wnikliwej analizie ks. Troniny, możemy poznać dzieło Diodora, który uważany jest za twórcę antiocheńskiej szkoły egzegetycznej.

W zeszycie 47 "Kręgu Biblijnego", ukazującego się już od piętnastu lat pod egidą Dzieła Biblijnego im. św. Jana Pawła II, rozpoczynamy dokładne omówienie Ewangelii według św. Łukasza. I jej właśnie przez dłuższy czas będzie poświęcona pierwsza jego część. Druga część "Kręgu" będzie przybliżać kolejne święta i tradycje biblijne (w najnowszym odcinku Święto Przaśników), a także bohaterów Starego i Nowego Testamentu (w tym zeszycie są to Izaak i św. Jakub Starszy). W trzeciej części, odwołującej się do wielkiej tradycji Kościoła, refleksji liturgiczno-biblijnej towarzyszyć będą krótkie wykłady na temat pierwszych świadków Dobrej Nowiny. ludzi, którzy na własne oczy słyszeli, czego Jezus nauczał, i na własne oczy widzieli to, czego dokonywał, lub też formowali się pod ich wpływem. DO tego zeszytu "Kręgu Biblijnego" dołączona będzie płyta CD, tym razem z nagraniem całości Ewangelii św. Łukasza.

Ks. prof. dr hab. Henryk Witczyk

Choć Drugi List do Koryntian liczy nieomal dwa tysiące lat, przemawia do nas z niezwykłą aktualnością. W tym liście Święty Paweł pokazuje, jak rozumie swoje apostolskie życie i posługę na wzór Jezusa. Możemy dostrzec jego miłość i troskę względem założonego przez niego Kościoła korynckiego. Zauważamy jego radości, ale też frustracje. Ta raczkująca wspólnota zmaga się z wieloma problemami, które są aktualne także dla współczesnych chrześcijan. Od św. Pawła nauczyć się możemy: „tego, kim jest Bóg i jak z miłości wyciągnął On rękę ku światu poprzez życie, śmierć i zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa oraz dar Ducha Świętego. Uzyskanie takiego poznania Bożej wierności i miłości pociąga za sobą konieczność należytej odpowiedzi na nie i Paweł wzywa mieszkańców Koryntu – oraz nas samych – do jej udzielenia”.

Książka ta zrodziła się z duchowej lektury Ewangelii św. Jana, wspartej wieloletnim naukowym poznawaniem tego dzieła. Jest ona świadectwem wiary autora a jednocześnie kopalnią egzegetycznej i teologicznej wiedzy. Stanowi duchowy i egzegetyczny komentarz, otwierający przed czytelnikiem skarbiec biblijnej duchowości. Czytelnik głodny biblijnej wiedzy znajdzie w niej również wszechstronne wprowadzenie w bogactwo kultury świata ródziemnomorskiego czasów Nowego Testamentu. Liczne nawiązania do historycznych wydarzeń oraz życia religijnego i społecznego tamtego czasu ułatwią czytelnikowi osobiste spotkanie Jezusa – Słowa Bożego w zapisanym słowie Ewangelii.

Rok 2021 został ogłoszony rokiem Sługi Bożego księdza Stefana kardynała Wyszyńskiego. Przez dziesięciolecia swojej posługi Prymas Tysiąclecia prowadził kościół w Polsce przez niezwykle trudny dla jego funkcjonowania czas komunizmu. Pośród wielu zasług prymasa Wyszyńskiego należy wymienić jego zaangażowanie w powstanie pierwszego w Kościele tłumaczenia całej Biblii na język polski - tłumaczenia, które ukazało się na rok przed milenijną rocznicą chrztu Polski. W słowie wstępnym do pierwszego wydania Biblii Tysiąclecia prymas Polski życzył wszystkim sięgającym po Biblię: "Oby wszyscy głodni Słowa Żywota poszli za natchnieniem Ezechiela: <> (Ez 3,1)" Otwarty na to natchnienie "Krąg Biblijny", który współtworzą polscy bibliści, jak mamy nadzieję, pomaga czytelnikom - osobą duchownym i świeckim - otwierać się na tajemnicę i moc Bożego słowa. Bóg w najróżniejszy sposób przemawia do tych, którzy pragną Go usłyszeć. Wielkim Jego darem dla nas jest Biblia, w której możemy słuchać Jego słów.

Czy narody mają swoje zadania w planach Bożych? Jakie zadanie przygotowała Opatrzność dla Polski?

Jakie są polskie cechy narodowe? Czy można oprzeć na tych cechach organizowanie życia społecznego? Co mówią o Polsce Rozmówcy z Nieba; święci, błogosławieni, bohaterowie i zwykli mieszkańcy Niebieskiego Jeruzalem odwiedzający Annę Dąmbską? Co oznacza dla nas, że Matka Boża jest Królową Polski? Czy Niebo ofiarowując więcej, oczekuje od nas również zdecydowanie więcej? Jak ma wyglądać czas wielkiej próby?

Książka zawiera odpowiedzi na te pytania. To sposób mówienia i myślenia o Polsce i polskości, jaki zazwyczaj jest nieobecny w dyskursie publicznym.

Bóg w najróżniejszy sposób mówi do tych, którzy pragną Go usłyszeć. Jak pisze autor Listu do Hebrajczyków: „Wielokrotnie i na różne sposoby przemawiał Bóg do ojców przez proroków, a w tych ostatnich dniach przemówił do nas przez Syna" (Hbr 1,1). Dlatego tak wielkim darem jest dla nas Biblia jako żywe słowo Boga kierowane do człowieka przez całe dzieje zbawienia. Mamy nadzieję, że „Krąg Biblijny” pomaga czytelnikom, duchownym i świeckim, otwierać się - jak św. Józef – na tajemnicę i moc Bożego słowa. Przed nami już jego zeszyt 45.

Część pierwsza koncentruje się na omówieniach kolejnych perykop Ewangelii według św. Mateusza. Jak zdążyliśmy się już przyzwyczaić, współczesna egzegeza biblijna znajduje w nich swoje oświetlenie w komentarzach ojców Kościoła, manifestując w ten sposób właściwy katolicyzmowi sojusz Pisma św. i Tradycji. Jeśli chodzi o część drugą, to nie ulega wątpliwości, że czekają nas poważne zmiany, jako że dobiegają właśnie końca wszystkie trzy cykle dotychczas składające się na nią. Cykl poświęcony starożytnym pismom żydowskim i wczesnochrześcijańskim zamyka artykuł o apokryfach nowotestamentalnych. Szczegółowa charakterystyka Księgi Malachiasza wraz z przedstawieniem obowiązującego w niej rozumienia przymierza z Bogiem zwieńcza omawianie Starego Testamentu, natomiast interpretacja ostatniej serii wizji, jakie stały się udziałem św. Jana na wyspie Patmos, kończy prezentację Apokalipsy, a wraz z nią - pism Nowego Testamentu. W części trzeciej jak zwykle zostały podjęte zagadnienia liturgiczne w perspektywie biblijnej. Po omówieniu siedmiu sakramentów kolej na sakramentalia i błogosławieństwa i im jest ona tym razem poświęcona.

Dzieło Biblijne im. św. Jana Pawła II zaprasza nas, abyśmy wzorem św. Józefa nieustannie zanurzali się w tajemnicę Boga, który pragnie do nas mówić poprzez swoje słowo.

Obszerne i bardzo wnikliwe opracowanie wyjątkowo dramatycznej księgi Starego Testamentu. Księga Lamentacji jest wyrazem heroicznej wiary Izraela, stanowi swoisty skarbiec lingwistyczny i gramatyczny, do którego często odnoszą się komentatorzy innych ksiąg biblijnych. Ksiądz Cezary Korzec dogłębnie analizuje tradycję, zastosowane gatunki literackie, teologie dzieła. Podejmuje kwestie historyczno- -krytyczne, takie jak: czas i miejsce powstania, autor i odbiorcy. Starannie objaśnia kolejne poematy oraz związane z nimi kwestie historyczne, językowe, translacyjne. Autor nie obawia się także stawiać śmiałych tez i stosować ciekawych odniesień. Nadaje to jego komentarzowi oryginalności i stanowi cenny wkład w dyskusje, zarówno nad samą księgą Lamentacji, jak i nad odniesieniami do innych ksiąg biblijnych.

Najbardziej znana historia świata w nowej prozatorskiej odsłonie!

„Maryja jest w ciąży!” – powoli powiedział Joachim. Strug nie chciał się zatrzymać i bezmyślnie kontynuował ślizg. Serce i oddech Józefa zatrzymały się na długo, jakby on chciał o to samo prosić także świat. Ale czas się nie zatrzymał. W końcu serce i oddech Józefa również się poddały. „Maryja jest w ciąży!” – powtórzył Joachim, być może świadomy, że takie wieści trzeba powtarzać, aby móc w nie uwierzyć. I zapłakał, że „nigdy nie słyszano o niej czegoś takiego”. Jego załamany przez łzy męski głos brzmiał komicznie. „Skoro starcy opowiedzieli swoje, słudzy zmieszali się bardzo; nigdy bowiem nie mówiono takich rzeczy o Zuzannie”. „Znasz Prawo, Józefie. Dobrze zrobisz, jeśli postąpisz tak, jak musisz” – powiedział i wyszedł niepewnym krokiem, jakby nie wiedział, dokąd ma teraz pójść. Jego słowa – „dobrze zrobisz, jeśli postąpisz tak, jak musisz” – pozostały jednak w warsztacie, jak Szema w mezuzie…

Niesamowite, jak nawyki dnia codziennego są silne – kiedy wszystko się wali, można do nich na chwilę przylgnąć. Józef kontynuował więc swoją pracę. Przyjrzał się uważnie wykonywanemu przedmiotowi i obrócił go w swoich rękach, jakby fachowym okiem chciał zmierzyć stopień doskonałości jego wykonania. Wreszcie położył go na blacie. „Maryja jest w ciąży!” To prawda, że wiadomość potrafi zmienić życie. Wszystko się zmieniło. „Każda rana, byle nie rana serca” – przypomniał sobie. Józef znał ból tego rodzaju – jego dom był pusty. Śmierć jednak byłaby tu bólem „sprawiedliwym”, tymczasem doświadczony został prawdziwym cierpieniem, które pochodzi z niesprawiedliwości.

Księga Hodajot jest kolekcją około trzydziestu psalmów wzorowanych na Psalmach biblijnych. Mają one charakter osobistych psalmów dziękczynnych. Dzielą się na dwie grupy, pieśni nauczyciela i pieśni wspólnoty. Znajdujemy w nich podstawowe założenie doktrynalne gminy qumrańskiej, tj. konflikt między Bogiem a Belialem, między Synami Światłości a Synami Ciemności. Monografia Hodajot przygotowywana przez dra Przemysława Deca do druku została ukończona dzięki życzliwej pomocy ks. prof. dr. hab. A. Troniny, który napisał obszerny wstęp. Wykorzystano trzy podstawowe elementy pracy doktorskiej Deca: jego rozważania na temat Nauczyciela Sprawiedliwości i funkcji Hodajot wśród pism z Qumran, analizę struktury literackiej tekstu oraz zasadniczy zarys teologii utworu. Ten ostatni element wzbogacono aneksem uzupełniającym tematy doktrynalne, poruszając problemy determinizmu sekty, jej pojęcia przymierza i rolę aniołów.

Lectio divina - praktyka czytania słowa Bożego, sięgająca początków chrześcijaństwa. Metoda lectio divina składa się z czterech etapów: lectio, meditatio, oratio, contemplatio. Jest dostępna dla wszystkich, każdy, kto pragnie zażyłości z Bożym słowem i otwiera się na działanie Ducha Świętego, może doświadczyć duchowej wiosny. Ks. Sebastian Fajfer przystępnym językiem pomaga nam zbliżyć się do Boga poprzez 1 list św. Piotra. Spróbuj zobaczyć rzeczywistość oczami Boga.

Przystępna, praktyczna, rzetelna seria Katolicki Komentarz do Pisma Świętego obejmuje 17 tomów komentarzy do każdego zdania Nowego Testamentu. Jej adresatami są zarówno duszpasterze, jak również osoby szukające pomocy w osobistej lekturze Słowa.
O unikalności serii stanowi po pierwsze fakt przytaczania przez autorów osiągnięć biblistów. Nie zagłębiają się oni w dyskusję, ale prezentują wnioski, które są najbardziej uzasadnione i dość powszechnie akceptowane przez biblistów. Po drugie, wskazują na użycie tekstu w tradycji Kościoła. Obficie odwołują się do Ojców Kościoła, Katechizmu i dogmatów. Po trzecie, wyjaśniają tekst tak, by łatwo można było przełożyć go na praktykę życia i modlitwy. Dzięki temu czytelnik nie musi być studentem biblistyki ani teologiem, księdzem czy katechetą, żeby oprzeć się na przystępnej i rzetelnej interpretacji Biblii przeprowadzonej zgodnie z wytycznymi Soboru Watykańskiego II.
Oprócz bogactwa merytorycznego poszczególne tomy serii to także przyjazny format, oprawa, skład oraz dwukolorowe wnętrze, pozwalające wyróżnić wybrane elementy dzieła

Ewangelia według św. Mateusza. Katolicki Komentarz do Pisma Świętego
Ewangelia według św. Łukasza. Katolicki Komentarz do Pisma Świętego
Ewangelia według św. Marka. Katolicki komentarz do Pisma Świętego
Ewangelia według św. Jana. Katolicki Komentarz do Pisma Świętego

Po trzech pierwszych komentarzach do Ewangelii według św. Mateusza, św. Marka, św. Łukasza przyszedł czas na IV tom serii „Katolicki komentarz do Pisma Świętego”, czyli komentarz do Ewangelii według św. Jana.

Wczesna tradycja chrześcijańska identyfikuje Ewangelię Jana jako ostatnią z czterech, a badacze zwykle datują jej powstanie na 90 rok n.e. Ta księga biblijna jest przesycona światem żydowskim pierwszego wieku. Na jej kartach można znaleźć Boże pouczenia wyrażone w prostych obrazach, takich jak woda i światło, w łatwych do zapamiętania opowieściach. Ewangelista, koncentrując się na Bogu, łączy literacki i dramaturgiczny talent z odkryciem wielkiej Jego tajemnicy, pochodzącej z najgłębszego mistycznego poznania. Czwarta Ewangelia pomaga czytelnikowi odnaleźć bogactwo duchowych treści i moralnych pouczeń. Stanowi jednocześnie wyzwanie postawione wszystkim jej czytelnikom, czy to początkującym, czy zaawansowanym.

List ten jest pierwszą encykliką papieską. Święty Piotr zwraca się do wiernych z Azji Mniejszej, gdzie prawdopodobnie nigdy sam Ewangelii nie głosił. Zwraca się do wybranych pielgrzymów rozproszenia. Już w samym adresie apostoł wyraża myśl, która będzie osnową całego listu, a mianowicie myśl o nadziei. Zwraca się do chrześcijan, jako do podróżujących ku prawdziwej Ojczyźnie. Chrześcijanie zostali wybrani te świata i wywołani ze świata przez Boga Ojca, aby szli ku Niemu. Inicjatywa całkowita jest więc ze strony Boga, ale życie człowieka, którego Bóg wybrał i zawołał, by szedł do Niego nie może się już układać według zwykłych kryteriów ziemskiej mądrości. Gdy Bóg wkroczył w życie swego stworzenia, musiał w tym życiu nastąpić głęboki przewrót i przewartościowanie. Człowiek, którego Bóg zawołał do Siebie, do Swojego domu staje się ipso facto bezdomnym na ziemi, podróżnym i pielgrzymem. Nie można bowiem mieć dwóch domów rodzinnych, ani dwóch stałych miejsc zamieszkania. Z chwilą, gdy chrześcijanin stał się obywatelem niebieskiej Ojczyzny, tutaj nie ma już stałego mieszkania, ale jest wędrowcem przez ten świat, jak Abraham po usłyszeniu Bożego wezwania. Chrześcijanie rozproszeni po różnych prowincjach grupkami zdążają do swojej prawdziwej Ojczyzny, którą jest Niebo.

Z radością prezentuję polskiemu Czytelnikowi wydanie Biblii Tysiąclecia wzbogacone o komentarze teologiczno-duchowe pochodzące z Biblii Nawarskiej. Hiszpańska edycja Pisma Świętego opatrzona komentarzami biblistów z Uniwersytetu Nawarskiego zdobyła ogromną popularność w wielu krajach [...]. Komentarze tamtejszych biblistów stanowią znakomitą pomoc w owocnej lekturze Pisma Świętego i ułatwiają odpowiedź na najgłębsze pytania egzystencjalne [...]. (abp Stanisław Gądecki) Szczególną cechą Biblii Nawarskiej są obszerne wprowadzenia i komentarze. Wprowadzenia prezentują strukturę i treść danej księgi, okoliczności jej powstania oraz najistotniejsze tematy nauczania. Komentarze mają charakter duchowy i praktyczny. Zawierają pouczenia doktrynalne i ascetyczne, wynikające z danej perykopy oraz liczne cytaty z dokumentów Magisterium, tekstów liturgicznych, pism ojców Kościoła, świętych i innych autorów kościelnych. Dla ułatwienia lektury dialogi w księgach historycznych zostały zapisane tak jak w beletrystyce.

Zeszyt 44 „Kręgu Biblijnego” składa się z trzech części. Pierwsza przybliża kolejne rozdziały Ewangelii według św. Mateusza, tym razem opowiadające o ostatnim etapie wędrówki Jezusa do Jerozolimy, uroczystym Jego wjeździe do Świętego Miasta, sporach z przeciwnikami w świątyni, zwieńczonych mową przeciw uczonym w Piśmie i faryzeuszom (Mt 20 – 23). Z omówieniami uwzględniającymi najnowszy stan badań Ewangelii według św. Mateusza dobrze korespondują towarzyszące im w tej części komentarze ojców Kościoła. Niejako jej dopełnieniem jest płyta CD z nagraniem omawianych perykop ewangelicznych. Jeśli chodzi o drugą część „Kręgu”, to należy odnotować fakt, iż zbliża się w niej już do końca cykl poświęcony księgom Starego Testamentu. Pozostała jeszcze Księga Malachiasza. Poprzedza ją już tylko omawiana w tym zeszycie Księga Zachariasza, potraktowana jako ważny punkt odniesienia dla prezentacji eschatologii w wierzeniach wspólnoty z Qumran, o której była mowa w poprzednim zeszycie „Kręgu”. Dobrym uzupełnieniem tego cyklu jest zamieszczony również w drugiej części szkic na temat apokryfów Starego Testamentu. Natomiast Nowy Testament jest w niej reprezentowany przez omówienie kulminacyjnej wizji w Apokalipsie św. Jana, zapowiadającej ostateczny triumf Jezusa Chrystusa nad siłami zła. Trzecia, liturgiczna, część „Kręgu” kontynuuje zagadnienie biblijnych podstaw sakramentu małżeństwa.

Ewangelia Łukasza to wielkie dzieło sztuki, gdyż jej ludzki autor wykorzystał wszystkie swoje umiejętności literackie i narracyjne, tworząc najdłuższą z czterech ewangelii, liczącą ponad dziewiętnaście tysięcy słów (około tysiąc sto więcej niż tekst Mateusza). Przedstawiając życie i nauczanie Jezusa Chrystusa w świetle wiary, Ewangelia Łukasza nie przestaje być tekstem historycznym poprzedzonym starannymi badaniami i opartym na relacjach naocznych świadków oraz na innych wiarygodnych źródłach. Stanowi dzieło teologiczne mające ukazać czytelnikom, że orędzie chrześcijańskie pozostaje prawdziwe, a Jezus Chrystus jest rzeczywiście Zbawicielem, Mesjaszem, Panem i Synem Bożym. (Fragment książki)

Prastare wojny i powstania, które obecne są w każdej współczesnej wojnie. Ludzkie namiętności, lęki i obawy oraz walka o rzeczy i sprawy najważniejsze: Boga, wolność, niezależność i godność. Księga Machabejska… Jeśli lepiej rozumiemy Biblię, bardziej dajemy prowadzić się Bożej mądrości, więcej też wiemy o naszych braciach, którzy kochali Boga tak bardzo, że wszystko postawili na jedną kartę, Bożą kartę. Znakomite komentarze i interesujące wyjaśnienia, szczegółowa analiza tekstu pozwolą Państwu rozsmakować się w bogactwie treści tej księgi biblijnej. Gorąco polecamy ten i pozostałe tomy serii. Jeśli lepiej zrozumiemy, bardziej pokochamy.

Druga Księga Machabejska nie cieszy się zbytnią popularnością nawet w liturgii Kościoła, nie wzbudzała też niesłusznie zbyt dużego zainteresowania polskich egzegetów. Ks. Łukasz Laskowski, w którego obszarze badań naukowych ta właśnie księga się znalazła, udowodnił jej bogate przesłanie, tym samym wypełniając pewną lukę w rodzimej literaturze.
Książki z serii Nowy Komentarz Biblijny przeznaczone są dla teologów i biblistów, ale inspirację mogą znaleźć tu wszyscy zainteresowani pogłębianiem wiedzy biblijnej. Chcący znać kontekst powstania poszczególnych ksiąg, tło historyczne, realia polityczne etc. A w konsekwencji wiedzieć, co i dlaczego jest do nas kierowane.