Teologia moralna

Niniejsza książka zawiera przegląd dzieła człowieka, który nieustannie rozważał tajemnicę wiary i jej roli w ludzkiej historii.Jest owocem wielu lat nauczania teologii moralnej w Instytucie św. Sergiusza w latach 1950–1970, dojrzewającym w żywym kontakcie z audytorium. Omawia szeroko zakrojoną tematykę: moralność naturalną, etykę świata starożytnego (hellenizm, buddyzm), antropologię (zarówno ojców Kościoła, jak i psychologię głębi), sumienie w systemach nowożytnych (Kant, Marks, egzystencjalizm); analizuje też problem prawa i łaski oraz zła. Znalazło się tu także solidne opracowanie liturgii i kultu, sakramentów i ich roli w życiu moralnym, niewidzialnej walki ascezy w jej starciu z namiętnościami.

Autor zwraca się więc nie tylko do specjalistów od teologii moralnej, którzy znajdą tu drogę prawosławia prowadzącą do tej gałęzi teologii, ale również do szerszej publiczności, która szuka informacji, a także „formacji siebie samego” w świetle refl eksji nad słowem Bożym rozjaśniającym rozmaite aspekty życia w jego całości – z pomięciem różnic dzielących chrześcijan czy wierzących i niewierzących – i ogarniającym cały świat.

Niektóre grzechy śmiertelne w szczególny sposób naruszają porządek społeczny. Teologia moralna, opierając się na Biblii, wymienia, cztery grzechy wołające o pomstę do nieba:
-rozmyślne zabójstwo,
-grzech cielesny przeciwny naturze,
-uciskanie ubogich, wdów i sierot,
-zatrzymywanie lub odmowa zapłaty należnej za pracę.
Ich przypomnienie oraz analiza warunków sprzyjających ich rozwojowi, wpisuje się w tradycyjną katechezę Kościoła na temat podstawowych norm, które ustanowił sam Bóg.

SPIS TREŚCI

Przedmowa (ks. Krzysztof Jeżyna)

Wstęp

Rozdział I
WSPÓŁCZESNY KONTEKST WOLNOŚCI I ODPOWIEDZIALNOŚCI
§ 1. Doświadczenie wolności we współczesnym świecie
§ 2. Ucieczki od odpowiedzialności

Rozdział II
ISTOTA ODPOWIEDZIALNOŚCI
§ 1. Odpowiedzialność konsekwencją daru wolności
§ 2. Miłość fundamentem odpowiedzialności

Rozdział III
WYCHOWANIE DO ODPOWIEDZIALNEGO KORZYSTANIA Z WOLNOŚCI
§ 1. Odkrywanie hierarchii wartości i sensu życia
§ 2. Odpowiedzialność jako odpowiedź na powołanie

Rozdział IV
PŁASZCZYZNY ODPOWIEDZIALNOŚCI
§ 1. Odpowiedzialność za własną doskonałość chrześcijańską
§ 2. Wspólnotowy wymiar odpowiedzialności moralnej
§ 3. Odpowiedzialność za wspólnotę Kościoła
§ 4. Posłani do świata

Zakończenie

Wykaz skrótów
Bibliografia

Czy grzech innego może być moim?
Są takie grzechy, które prawdopodobnie by nie zaistniały bez udziału drugich osób, a w każdym razie ich popełnienie byłoby znacznie utrudnione. Kościół, opierając się na nauce Biblii, wymienia 9 grzechów cudzych:
Namawiać do grzechu
Nakazywać grzech
Zezwalać na grzech
Pobudzać do grzechu
Pochwalać grzech drugiego
Milczeć, gdy ktoś grzeszy
Nie karać za grzech
Pomagać w popełnieniu grzechu
Usprawiedliwiać czyjś grzech
Jak wyrwać się z pułapki grzechów cudzych?

Rozprawa doktorska o życiu i działalności znanego teologa Bernarda Häringa CSsR omawia jego biblijne i egzystencjalistyczne ujęcie osoby oraz implikacje antropologicznych podstaw w moralnym działaniu i w wybranych zagadnieniach teologii moralnej.

Odwołując się do kategorii grzechu społecznego i struktur zła ks. Henryk Szmulewicz ukazuje głębsze rozumienie współczesnej rzeczywistości i nazywa po imieniu korzenie nękającego nas zła. Za niesprawiedliwymi strukturami społecznymi, gospodarczymi i politycznymi kryją się grzeszne postawy i motywacje ludzi, takie jak egoizm, żądza zysku, pragnienie władzy, kult pieniądza, ideologii czy technologii. Autor postuluje zmianę postaw w odniesieniu do zła – nawrócenie serc i przemianę niesprawiedliwych, a tym samym niegodnych człowieka struktur. Czyni to przez odwołanie się do prawdy o Bogu Trójjedynym. (Ze Wstępu)

Problem eutanazji znajduje się obecnie w centrum zainteresowania wielu społeczeństw. Jest ona jednym z najbardziej niepokojących znamion tak zwanej “kultury śmierci”. Cechuje się tendencją do zakończenia życia w takim momencie i w takich okolicznościach, w jakich zadecyduje o tym wolna wola człowieka.
Choroba, cierpienie, ból, kalectwo, starość ukazywane są jako bezsensowny ciężar, od którego należy się uwolnić. W mentalności zwolenników eutanazji takim wyzwoleniem jest śmierć.
Nic bardziej błędnego. Naszym obowiązkiem jest zaspokojenie podstawowych a zarazem istotnych potrzeb ludzi chorych, a mianowicie: łagodzenie bólu i cierpienia, komunikacja z chorym, odpowiednia pielęgnacja oraz opieka religijna.

Dynamizm moralności chrześcijańskiej ma swoje niewyczerpane źródło w sakramentalnych znakach zbawienia i łaski. Są one nie tylko nadprzyrodzonym darem, ale również moralnym zobowiązaniem. Ten powinnościowy wymiar sakramentów autor czyni tematem przewodnim swoich rozważań, zarówno w odniesieniu do szafarza, jak i przyjmującego sakrament na różnych etapach życia. Tom dotyczy moralnych powinności ? począwszy od przyjścia człowieka na świat (chrzest) przez dojrzewanie w wierze (bierzmowanie), a skończywszy na ziemskim obumieraniu w chorobie i śmierci (namaszczenie).

Książka przedstawia rozmowę ks. Roberta Nęckiego i ks.Piotra Gąsiora z ks. prof. Januszem Nagórnym.

Pan Bóg wydobywa człowieka z każdego "dołu zagłady" - przesłanie poparte mocą świadectw! Z tej książki dowiesz się, jak rozpoznawać w swoim życiu obecność Bożej łaski i jak demaskować kłamstwa złego ducha.

O moralności i wychowaniu dużo się obecnie mówi. Można jednak odnieść wrażenie, że im więcej wzniosłych słów, tym mniej one znaczą. I tak bywa i w nauce i w życiu codziennym. Zwykle jest też tak, że praktyka i teoria rzadko się we współczesnym życiu dopełniają, niekiedy nawet przeciwstawiane są sobie. Działalność praktyczna często obywa się bez teorii; posiadanie zbyt rozległej i dogłębnej wiedzy uważane jest niekiedy za przeszkodę w sprawnym osiąganiu praktycznych celów. Teoretyczne rozważania zaś zdają się czasem służyć samym sobie; zastosowania praktyczne i związek z życiem uważa się często za mało istotną własność dobrej teorii. Obydwie zaś dziedziny: i teoria, i praktyka wydają się we współczesnej świadomości naukowej “uodpornione” na wpływy moralności, gdyż ci, którzy się nimi zajmują, często uważają, że zasady moralne mają charakter zewnętrzny i nie są istotne dla wyznaczanie reguł i celów poznawczych czy zasad skutecznego działania. Taka sytuacja rozszczepienia między teorią, praktyką i moralnością dotkliwie daje się we znaki w podejściu do zagadnień związanych z wychowaniem.

Książka jest nowa, ale leżała kilka lat w księgarni stacjonarnej i ma ślady przeglądania (stan ksiązki jest dobry).

O, Nietzsche, Marksie, Freudzie i Darwinie — odcisnęliście swoje piętno na umysłach wierzących! Zarzut, że doświadczenia religijne są neurotycznym zaspokajaniem pragnień, metodą uzyskiwania wpływów społecznych lub ucieczką od rzeczywistości zmusza mnie do bacznego przyjrzenia się sobie samej. Czy jako kobieta używam religii do kompensowania sobie nieudanych prób odgrywania większej roli w świecie? Czy moje doświadczenia religijne są subtelną formą samooszustwa lub urojeniami zaspokajającymi egoistyczne potrzeby? Bardzo możliwe, że moje niepokoje i wątpliwości są silniejsze niż u innych osób. To, że zadaję sobie takie pytania, wynika zarówno z mojej biografii, jak i ogólnego intelektualnego przywiązania do zasady racjonalności.

Sidney Callahan, doktor psychologii i wykładowca teologii moralnej na St. John’s University oraz psychologii w Mercy Collage. Jest autorką wielu książek i artykułów, w których podnosi kwestie związane z religią, psychologią i etyką. Określana mianem „katolickiej feministki”, często wypowiada się na temat roli kobiet w Kościele. Jest matką sześciorga dzieci.

Autorka analizuje religijność kobiet; odkrywa cechy szczególne kobiecej duchowości, opisuje związek doświadczenia religijnego z konstrukcją psychiczną.

Książka jest nowa, ale leżała kilka lat w księgarni stacjonarnej i ma ślady przeglądania (stan ksiązki jest dobry).

Wszyscy jesteśmy grzeszni, mamy skłoność do złego, wciąż upadamy. Jest to następstwem zmazy grzechu pierworodnego, z jaką przyszliśmy na świat. Ale naprzeciw naszej nędzy, słabości i niemocy wychodzi miłosierny Ojciec, gotów nam przebaczyć wszelkie grzechy, nawet największe, jeżeli tylko z pokorą, skruchą i ufnością będziemy błagać o Boże miłosierdzie. Słusznie przeto nazywa się sakramentem pokuty - Sakramentem Bożego Miłosierdzia.